przygotowany.pl | jak to działa? | dodaj pracę |
Struktura i funkcje organów administracji centralnej w Polsce
Struktura i funkcje organów administracji centralnej w Polsce.

Konstytucja RP w art. 10 ust. 2 określa, iż władzę wykonawczą sprawuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów. Tym samym w Polsce istnieje dualistyczny model ustrojowy władzy wykonawczej. Stwarza on różne możliwości kształtowania stosunków między prezydentem a rządem. W Polsce przyjęto, że Rada Ministrów prowadzi bieżącą politykę państwa i odpowiada za nią przed sejmem. Rola prezydenta nie polega natomiast na bieżącym kierowaniu państwem, lecz ma on pewne szczególne uprawnienia
w dziedzinie stosunków zagranicznych, wewnętrznego i zewnętrznego bezpieczeństwa państwa oraz obronności.

Stanowisko prezydenta istniało w Polsce w okresie międzywojennym i jeszcze kilka lat po II wojnie światowej. Konstytucja z 1952 roku zniosła instytucję prezydenta,
a wprowadziła Radę Państwa, z przewodniczącym na czele. Był to organ kolegialny, którego kompetencje były podobne do kompetencji prezydenta jako głowy państwa. W wyniku obrad okrągłego stołu urząd prezydenta został przywrócony i wprowadzony do systemu ustrojowego nowelizacją konstytucji z 7 kwietnia 1989roku. Art. 126 mówi: „Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest najwyższym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej
i gwarantem ciągłości władzy państwowej. Prezydent Rzeczypospolitej czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium”.

Prezydent jest wybierany na pięcioletnią kadencję w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, większościowych i w głosowaniu tajnym. Ta sama osoba może być wybrana tylko dwukrotnie. Wybory prezydenckie zarządza marszałek sejmu, a ważność wyboru stwierdza Sąd Najwyższy. Na prezydenta może być wybrany obywatel Polski, który najpóźniej w dniu wyborów ukończył 35 lat i korzysta z pełni praw wyborczych do sejmu. Kandydat jest poddawany postępowaniu lustracyjnemu, polegającemu na sprawdzeniu, czy złożył on zgodne z prawdą oświadczenie o współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. Kandydata zgłasza co najmniej 100 tys. obywateli. O wyborze decyduje bezwzględna większość ważnie oddanych głosów. Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska takiej większości, to przeprowadzona jest druga tura wyborów, do której przechodzi dwóch kandydatów, którzy uzyskali największa liczbę głosów w pierwszej turze.

Kadencja prezydenta rozpoczyna się w dniu złożenia przez niego przysięgi wobec Zgromadzenia Narodowego, a kończy wraz z upływem pięciu lat od dnia objęcia prezydentury. Powody wcześniejszego zakończenia urzędowania mogą być następujące:

- śmierć prezydenta;

- zrzeczenie się prezydentury;

- uznania przez Zgromadzenie Narodowe trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia;

- zwolnienie z urzędu na skutek orzeczenia Trybunału Stanu.

Jeżeli prezydent nie może tylko przejściowo pełnić swoich obowiązków, to zawiadamia o tym marszałka sejmu, który je tymczasowo od niego przejmuje. Prezydent za swoją działalność nie ponosi odpowiedzialności politycznej (parlamentarnej), natomiast za naruszenie konstytucji, ustawy lub popełnienia przestępstwa ponosi odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu. Decyzje o postawieniu prezydenta w stan oskarżenia podejmuje Zgromadzenie Narodowe większością 2/3 głosów ustawowej liczby członków na wniosek co najmniej 140 parlamentarzystów.

Kompetencje prezydenta można podzielić na sześć głównych grup:

1. Kompetencje w stosunku do parlamentu: zarządzanie wyborów, zwoływanie pierwszego posiedzenia, inicjatywa ustawodawcza, prawo weta zawieszającego
w stosunku do ustawy, podpisywanie ustaw i zarządzanie ich ogłoszenia
w „Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, skracanie kadencji sejmu, występowanie z wnioskiem do sejmu o powołanie Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

2. Kompetencje w stosunku do Rady Ministrów: powoływanie rządu, dokonywanie na wniosek premiera zmian w składzie rządu, występowanie z wnioskiem do sejmu
o pociągnięcie członka Rady Ministrów do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu, zwoływanie w sprawach szczególnej wagi Rady Gabinetowej (Rada Ministrów pod przewodnictwem prezydenta).

3. Kompetencje w stosunku do władzy sądowniczej: powoływanie sędziów na wniosek Krajowej rady Sądownictwa, powoływanie prezesów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego oraz jednego członka Krajowej rady Sądownictwa.

4. Kompetencje w zakresie stosunków zagranicznych: reprezentowanie państwa
w stosunkach międzynarodowych (we współdziałaniu z premierem i właściwym ministrem), zatwierdzanie i wypowiadanie umów międzynarodowych, mianowanie
i odwoływanie polskich ambasadorów, przyjmowanie listów uwierzytelniających
i odwołujących przedstawicieli dyplomatycznych innych państw akredytowanych
w Polsce.

5. Kompetencje w zakresie zwierzchnictwa sił zbrojnych i obronności państwa: jest najwyższym zwierzchnikiem sił zbrojnych (w czasie pokoju sprawuje
to zwierzchnictwo za pośrednictwem ministra obrony narodowej), zarządza powszechną lub częściową mobilizację i wydaje decyzję o użyciu sił zbrojnych
do obrony kraju, a gdy sejm nie może się zebrać na posiedzenie, zarządza wprowadzenie stanu wojny, stanu wojennego lub stanu wyjątkowego.




Nie masz wymaganej ilości punktów, a by przeglądać całą ściągę
Aby w pełni korzystać z serwisu należy się zalogować. Jeżeli jeszcze nia masz konta na przygotowany.pl, zapraszamy do rejestracji!
Publikując własne opracowania zbierasz punkty, dzięki czemu masz dostęp do większości zasobów serwisu przygotowany.pl
Najaktywniejsi uzytkownicy:
  • 1. whitewave - 5048 pkt.
  • 2. kkaammillaa00 - 2140 pkt.
  • 3. szpuncer - 1300 pkt.
  • 4. prezes778 - 1108 pkt.
  • 5. michalek - 1035 pkt.
Najaktywniejszy użytkownik otrzymuje: Konkurs nieaktywny
2009-10-16
W dniu dzisiejszym startuje nasz serwis. Obecnie uzupełniamy bazy wypracowań, ściąg oraz referatów. Wszystkie teksty jakie znajdziecie w przygoto...
2010-03-19
Z przyjemnością oświadczam, że liczba zarejestrowanych użytkowników w serwisie przygotowany.pl przekroczyła 1000 osób! Zapraszamy do dodawania sw...