Geneza partii politycznych
Omawiając temat „geneza partii politycznych” naturalną sprawą będzie ogólne określenie, cóż rozumiemy pod samym pojęciem „partia polityczna”. Samo słowo „partia” pochodzi z języka łacińskiego i dosłownie oznacza „część”. Jednakże dzisiejsze znaczenie tegoż słowa znane było poniekąd już w starożytnym Rzymie,, gdzie partią nazywano grupę polityków skupionych wokół przywódcy lub grupę ludzi rządzących państwem, odróżniając ich od ludu. Odnosząc się jednak do definicji słownikowej, pod pojęciem partii rozumie się organizację społeczną jednoczącą swoich członków na podstawie programu politycznego (doktryny, ideologii), wyrażającego interesy określonych grup (warstw, klas) społecznych i dążąca do realizacji tego programu przez zdobycie i sprawowanie władzy państwowej lub przez wpływanie na działalność ośrodków dysponujących władzą Z prawnego punktu widzenia partie polityczne mają charakter członkowski, więc w związku z tym można zaliczyć je do organizacji społecznych. Do tejże grupy należą również różnego rodzaju stowarzyszenia i związki zawodowe. Członkowski charakter sprawia także, że partię można określić mianem korporacji. Z drugiej strony, partie są niewątpliwie organizacjami rządowymi, bądź też bezpośrednio łączą się z władzą publiczną, dlatego też nie można je postawić w jednym rzędzie ze stowarzyszeniami i fundacjami.
Znając już samo pojęcie partii politycznych można przejść do analizowania samej genezy tychże organizacji. Partie polityczne są uważane za twór europejski, bowiem pierwszymi tego typu organizacjami były patie powstałe na skutek Rewolucji Niderlandzkiej. Mowa tu oczywiście o Partii Prowincjonalnej i Partii Unitorystów. Z biegiem czasu partie polityczne nabrały znaczenia, zaczęły się również rozwijać. Proces ten był wynikiem załamania się feudalizmu i stopniowego rozwoju kapitalizmu. Ludzie poczęli masowo wyjeżdżać ze wsi i przenosić się „za chlebem” do miast. Samo pojawienie się partii politycznych wiązało się z powstaniem narodowych parlamentów, rozszerzeniem, a raczej należałoby powiedzieć demokratyzacją prawa wyborczego oraz z załamaniem monarchii absolutnych. Do rozwoju tego rodzaju organizacji przyczyniły się liczne konflikty polityczne oraz narastające kryzysy społeczno- ekonomiczne. Sytuacja, w której poszczególne grupy społeczne masowo wyrażają swe niezadowolenie z panującego porządku prawnego, politycznego i społeczno- ekonomicznego, stworzyła wręcz idealne warunki do tworzenia całkiem nowych ugrupowań politycznych. Zagłębiając się w panujące niegdyś warunki, społeczeństwo dążyło nade wszystko do uzyskania lub poszerzenia wpływu na politykę, a to z kolei zaowocowało powstaniem różnorakich partii socjaldemokratycznych.
Max Weber, wybitny niemiecki socjolog i historyk, sformułował schemat powstania partii politycznych. Składa się on z kolejno następujących po sobie etapach rozwojowych. Pierwszym z nich są koterie arystokratyczne. Były to ugrupowania ludzi skupione wokół konkretnego możnowładcy bądź rodu arystokratycznego. Koterie tworzyły się wokół najbogatszych rodzin szlacheckich i realizowały ich interesy. Z biegiem czasu te grupy zaczęły przekształcać się i przybierać formę ugrupowań parlamentarnych. Warto wspomnieć, iż pierwsze tego typu partie powstały w parlamencie angielskim w XVII wieku. Mowa tu o dwóch stronnictwach: wigów i torysów. Nazwy tychże organizacji pochodzą z okresu poprzedzającego Chwalebną Rewolucję z 1689 roku. Te pierwowzory partii politycznych znaczcie różniły się między sobą, zwłaszcza w zakresie światopoglądowym, religijnym, jak również w stosunku do władzy królewskiej i pozycji zajmowanej przez parlament. Partia torystów nie istniała długo, jak dowiadujemy się z historii rozpadła się ona już w XVIII wieku. Na swe odrodzenie torysi musieli oczekiwać prawie sto lat. Również wigowie nie przetrwali próby czasu, znikli ze sceny politycznej, ale na krótko- w przeciwieństwie do swych głównych konkurentów. Należy nadmienić, że ugrupowania pochodzące z tego okresu dały podwaliny dzisiejszym partiom politycznym: torysi dali początek konserwatystom, a wigowie liberałom.
Aby w pełni korzystać z serwisu należy się zalogować. Jeżeli jeszcze nia masz konta na
przygotowany.pl, zapraszamy do
rejestracji!
Publikując własne opracowania zbierasz punkty, dzięki czemu masz dostęp do większości zasobów serwisu przygotowany.pl