Demokracja etymologiczna
Demokracja etymologiczna to
demokracja pojmowana w pierwotnym, dosłownym znaczeniu tego pojęcia.
Etymologiczna definicja demokracji określa ją, po prostu, jako rządy
lub władzę ludu. Pojęcie
ludu można interpretować na 6 sposobów wg Sartoriego:I.
Lud
w znaczeniu dosłownie wszyscyLud
składający się z obywateli demokratycznego państwa , nie może obejmować
dosłowne wszystkich. Takich wymagań nie spełnia żadna z istniejących
demokracji. W greckich demokracjach z władzy wyłączone były kobiety,
niewolnicy. Dziś wyłączamy niepełnoletnich, chorych umysłowo,
przestępców odbywających karę, ludzi niemających
obywatelstwa.Nie
może być tak, że Dosłownie wszyscy mogli uczestniczyć we władzy.
Współczesne, powszechne cenzusy:-
wiek-
choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy-
pozbawieni praw publicznych, którzy popełnili zbrodnie-
względnie do niedawna kobietyII.
Lud w znaczeniu nieokreślona duża część, bardzo wieluPojęcie
ludu jako „bardzo wielu” nie da się użyć jako
kryterium. Demokracja w dużym stopniu jest procedurą, zaś lud jako
„bardzo wielu” to pojęcie stawiające niewykonalne
wymagania proceduralne. Zmusza za każdym razem do określenia ile
osób stanowi lud, bądź wystarcza by zaistniał lud. III.
Lud
w znaczeniu klasy niższeBardzo
wielu to przedstawiciele klas niższych w szczególności
ludzie biedni i klasa robotnicza. Dychotomia biedni – bogaci
załamuje się w miarę rozrostu klasy średniej. Biedni to grupy społeczne
upośledzone. Zmienia się stosunek ilościowy osób ubogich w
stosunku do reszty społeczeństwa. Znikają w świecie
współczesnym. Utożsamianie ludu z klasami niższymi jest
niewłaściwe z powodów zasadniczych. Jeśli traktujemy lud
jako klasy niższe, to zakładamy trwałe wyłączenie, kto nie należy do
tej klasy wyłączony jest na zawsze.IV.
Lud
jako nierozdzielny byt, jako organiczna całośćNie
sprzyja demokracji , pozwala uzasadnić wszelkie reżimy polityczne.Wychodząc
od ludu jako ograniczonej całości można bez trudu dowieść , że
jednostka nie ma żadnego znaczenia, w imię całości można pojedynczo
zniszczyć każdego bez wyjątku, przez formułę „ wszyscy jako
jedna całość” prześwituje usprawiedliwienie totalitarnych
autokracji a nie demokracji.Lud
to grupa jednostek mająca wspólny cel – dobro ludu
jako całości. Lud nie może być tak pojmowany, bo w demokracji na
pierwszym miejscu musi być jednostka. To pojęcie nie daje odpowiedzi na
pytanie – kto będzie odrzucał tych słabszych. Pod szczytnymi
hasłami trzeba eliminować słabszych – co przeradza się w
eliminację polityków.W
imię szczytnych racji może to przerodzić się w jednostronne decydowanie
o losie jednostki. Człowiek ma być na pierwszym miejscu a nie
wspólnota.V.
Lud
jako większa część wyrażona poprzez zasadę absolutnej większościWiększość
absolutna oznacza że liczy się tylko większość: większość dowolnej
populacji reprezentuje wszystkich i ma nieograniczone prawo (absolutne)
decydowania za wszystkich. To kryterium prowadzi do demokracji
zdefiniowanej jako system najzwyczajniejszych rządów
większości. Przyznanie większości absolutnego prawa narzucania swojej
woli mniejszości jest równoznaczne z ustanowieniem reguły,
która ma na dłuższą metę szkodzi tej zasadzie. Jeśli
pierwszy zwycięzca demokratycznej rywalizacji otrzyma niczym nie
skrępowaną władzę, to może zapewnić sobie nieustanne zwycięstwo.
Demokratyczna przyszłość demokracji zależy od tego czy większości mogą
zmieniać się w mniejszości i odwrotnie.VI.
Lud
jako większa część wyrażona poprzez zasadę ograniczonej większości.Zakłada,
że żadna większość nie może mieć absolutnych praw. Kryterium to
prowadzi do demokracji zdefiniowanej jako system rządów
większości ograniczonej prawami mniejszości. Zasada ta jest właściwą
zasadą działania demokraci. Władza większości musi być ograniczona
prawami mniejszości. Większość rządząca ma respektować prawa
mniejszości. Większość decyduje o wszystkich, także przeciwnikach, ale
nie w sposób absolutny:-
musi uwzględniać byt mniejszości – nie można jej eliminować-
możliwość zrzeszania się mniejszości -
mniejszość powinna zachować potencjalną możliwość stania się
większością w przyszłości-
większość decyduje o prawach mniejszości-
mniejszości muszą posiadać te same prawa co większości np. prawo do
wypowiadania się , prawo reprezentacji politycznej =>pluralizm-
gdy partia mniejszościowa w parlamencie – ochrona
instytucjonalna opozycji Dziś
słowo „lud” oznacza amorficzne zbiorowisko,
społeczność ogromnie rozproszoną, zatomizowaną i – w
rezultacie – żyjącą w stanie anomii. W związku z nową
rzeczywistością zaczęliśmy mówić o społeczeństwie masowym.
Tempo rozwoju świata, jego udoskonalanie, mobilność ludzi sprawiło
utratę korzeni przez społeczność. Teoria społeczeństwa masowego
podkreśla utratę wspólnoty, w szczególności
spowodowaną przyspieszeniem i utratą korzeni.Kornhauser
– zatomizowane społeczeństwo łatwo jest mobilizować i łatwo
nim manipulować. Człowiek masowy jest wyizolowany, obnażony i tym samym
dyspozycyjny. Społeczeństwo masowe jest dogodnym polem dla
charyzmatycznego panowania i totalitarnej mobilizacji.
Określenie więzi pomiędzy pojęciami ludu i władzy, między
demos i kratos nie jest łatwe. Władza
jest koncepcją polityczną a nie etyczną. Władza jest siłą i zdolnością
do kontrolowania innych – włączając w to siłę dysponowania
ich życiem i skazywania ich na śmierć. Ważnym rozróżnieniem
jest podział na tytularnie posiadających władzę i faktycznie ją
sprawujących. Aby demokracja była spełniona władza tytularna i jej
rzeczywiste sprawowanie nie spoczywa w tych samych rękach. Należy
zaznaczyć, że „władza ludu” jest zwyczajnym
niedopowiedzeniem. Wyrażenie to opisuje początek procesu pozostawiając
go w zawieszeniu. Władzę sprawuje się nad kimś: władza ludu nad ludem. Teoria
demokracji składająca się wyłącznie z pojęcia władzy ludu przydatna
jest tylko do walki z autokratyczną władzą. Po pokonaniu przeciwnika
to, co przenoszone jest automatycznie na lud, staje się jedynie prawem
tytularnym. Sprawowanie władzy to coś zupełnie innego.
Demokracja nie jest zwyczajną władzą ludu.
„Rządy większości” są w istocie rzeczy jedynie
skróconą formą ograniczonych rządów większości,
powściągliwych rządów szanujących prawa mniejszości.
Ograniczone rządy większości pozostają fundamentalną cechą demokracji
nawet bez odwoływania się do wolności jednostek. Niezależnie od tego,
czy akurat cenimy wolność, rozpatrywana sprawa niekoniecznie zależy od
tego. Decyduje bardziej ogólna okoliczność, że jeśli
większość czynić będzie przesadny użytek ze swoich praw, system jako
taki przestanie funkcjonować jako demokracja. Podział
ludu na większość i mniejszość wynika z procesu podejmowania decyzji, a
następuje po to aby decyzje zostały podjęte. Na lud składa się
większość i mniejszość. Demokracja pojmowana jako rządy większości
ograniczone prawami mniejszości odpowiada ludowi jako całości, a więc
ogólnej sumie większości plus mniejszości. Właśnie dlatego,
że rządy większości są ograniczone, wszyscy ludzie (wszyscy ci,
którym przysługuje prawo głosu) zawsze przynależą do demos.
Zasada większości wymaga zmiennych większości – rozmaite
części organizmu politycznego powinny być w stanie sprawować władzę na
zmianę. Szacunek
i zabezpieczenie dla praw mniejszości podtrzymują dynamikę i mechanikę
demokracji. Prawa mniejszości są niezbędnym warunkiem samego
funkcjonowania demokracji.
Definicja etymologiczna dostarcza podstaw, że władza
należy do ludu, ustala zasadę legitymizacji władzy. Tzn., że władza
jest usankcjonowana tylko wtedy, kiedy jest rzeczywiście nadawana od
dołu, jedynie wtedy, gdy jest emanacją woli powszechnej i tylko wtedy,
gdy opiera się na jakimś wyrażonym, podstawowym konsensie. Demokracja
istnieje wówczas, gdy stosunek między rządzonymi a rządem
nie narusza zasady, że państwo jest sługą obywateli, nie zaś obywatele
sługami państwa, że rząd istnieje dla ludzi, nie vice versa. Lincoln
napisał o demokracji: „rządy ludu , dla ludu, przez
lud”, ale to nie wystarczy do zdefiniowania demokracji, bo w
ustach kogoś innego np. Stalina mogłyby znaczyć coś zupełnie innego niż
miał na myśli (w intencji) Lincoln.
Aby w pełni korzystać z serwisu należy się zalogować. Jeżeli jeszcze nia masz konta na
przygotowany.pl, zapraszamy do
rejestracji!
Publikując własne opracowania zbierasz punkty, dzięki czemu masz dostęp do większości zasobów serwisu przygotowany.pl