Postacie stadialne i formy zjawiskowe przestępstw.
W kodeksie karnym zostały określone postacie stadialne i formy zjawiskowe przestępstw.
Postacie stadialne przestępstw można przedstawić jako pewien schemat, który składa się z przygotowania, usiłowania i dokonania przestępstwa. Co ciekawe, sam zamiar dokonania czynu zabronionego nie został ujęty w postaciach stadialnych przestępstw. Stało się tak dlatego, iż jedną z naczelnych zasad prawa karnego brzmi: za myśli się nie karze (łacińskie: cogitationis poenam nemo patitur). Poniżej zostały przedstawione trzy postacie stadialne przestępstw:
1. Przygotowanie (art. 16 k.k.) – ta postać przestępstwa zachodzi wtedy, gdy sprawca w celu popełnienia czynu zabronionego podejmuje czynności mające stworzyć warunki do przedsięwzięcia czynu zmierzającego bezpośrednio do jego dokonania. Przygotowanie obejmuje takie celowe działania jak wejście w porozumienie z inną osobą, uzyskanie lub przysposobienie środków, zebranie informacji lub też sporządzenie planu działania. Przygotowanie podlega karze, jeśli tylko ustawa tak postanowi. Karze podlega w tym zakresie wszczynanie wojny napastniczej, ludobójstwo, zamach terrorystyczny, fałszerstwo pieniędzy i papierów wartościowych. W stosunku do przygotowania istnieje także klauzula niekaralności, zawarta w art. 17 k.k.. Otóż nie podlega karze za przygotowanie, kto dobrowolnie od niego odstąpił, w szczególności zniszczył przygotowane środki lub zapobiegł skorzystaniu z nich w przyszłości. Jeśli osoba w toku przygotowania przestępstwa weszła w porozumienie z inną osobą, nie będzie ukarana w przypadku, gdy podejmie istotne starania zmierzające do zapobieżenia dokonaniu.
2. Usiłowanie (art. 13 k.k.) – ta postać przestępstwa występuje wtedy, gdy dana osoba w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje. Usiłowanie zachodzi także wtedy, gdy sprawca nie uświadamia sobie, że dokonanie jest niemożliwe ze względu na brak przedmiotu nadającego się do popełnienia na nim czynu zabronionego lub ze względu na użycie środka nienadającego się do popełnienia czynu zabronionego. Usiłowanie jest karalne na gruncie kodeksu karnego. Należy zaznaczyć, iż nie podlega karze za usiłowanie, kto dobrowolnie odstąpił od dokonania lub zapobiegł skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego. Sąd może również zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do sprawcy, który dobrowolnie starał się zapobiec skutkowi stanowiącemu znamię czynu zabronionego. Co ciekawe, usiłowanie jako forma stadialna przestępstwa nie występuje w tzw. przy przestępstwach jednochwilowych. Kwestią sporną jest to, czy można usiłować przestępstwa narażenia na niebezpieczeństwo. Prawo wyróżnia dwie postacie usiłowania: udolną i nieudolną.
Aby w pełni korzystać z serwisu należy się zalogować. Jeżeli jeszcze nia masz konta na
przygotowany.pl, zapraszamy do
rejestracji!
Publikując własne opracowania zbierasz punkty, dzięki czemu masz dostęp do większości zasobów serwisu przygotowany.pl