I koncepcja marketingu
a) przesłanki rozwoju koncepcji zarządzania marketingu
W początkach naszego stulecia uwaga producentów zwrócona była na problemy związane produkcją i jej finansowaniem. Było to uwarunkowane nienadążaniem produkcji za rosnącymi potrzebami nabywców. Rewolucja przemysłowa, w ramach której wprowadzono taśmową technologię produkcji, umożliwiła zwiększenie ilości wytwarzanych dóbr. Masowa produkcja stworzyła przesłanki do powstania nadwyżki podaży nad popytem. Równocześnie powodowała obniżenie jednostkowych kosztów wytwarzania. Stopniowe przekształcanie się rynków poszczególnych towarów z rynków producenta w rynki konsumenta zapoczątkowało kłopoty ze sprzedażą. Producenci położyli szczególny nacisk na procesy dystrybucji i zbytu. Jednak ogniwa sprzedaży często nie potrafiły znaleźć nabywców na towary wytwarzane przez producentów.
Sytuacja, jaka wykształciła się w latach pięćdziesiątych stworzyła warunki do pełnego rozwoju koncepcji zarządzania marketingu i jej zastosowania w praktyce gospodarczej.
Na tą sytuację złożyły się następujące okoliczności:
• Powstanie rynku nabywcy na branżowych rynkach wewnętrznych poszczególnych krajów, a także na rynkach międzynarodowych. Zjawisku temu towarzyszyło nasilenie się walki konkurencyjnej między dostawcami. Dotychczasowe podejście do spraw produkcji i rynku nie mogło zapewnić zwycięstwa.
• Postępujący wzrost skali produkcji wyrobów standardowych, wytwarzanych z myślą o masowym odbiorcy, zwiększył ryzyko występowania strat wynikających z możliwości nie zaakceptowania produktu przez nabywców.
• Rozwój marketingu wymagał również samodzielności podmiotów gospodarczych, co zapewniły warunki gospodarki rynkowej.
Dążenie do zmniejszenia ryzyka podjęcia błędnych decyzji produkcyjnych skłoniło przedsiębiorców do zainteresowania się przyszłym nabywcą swojego towaru. Dążenia te stanowiły przesłanki do podjęcia badań potrzeb nabywców. Przed podjęciem przez przedsiębiorstwo decyzji produkcyjnych stało się niezbędne skonfrontowanie uzyskanych w wyniku badań informacji o potrzebach potencjalnych klientów z cechami produktu.
b) podstawowe zasady i modele orientacji
Faza Okres Charakterystyka
Orientacja produkcyjna
Druga połowa
XIX w. Zasada: „produkuj masowo po niskich kosztach”.
Koncentracja na organizacji procesu produkcyjnego w celu uzyskania wysokiej wydajności, niskich kosztów, zwiększenia podaży przy zachowaniu wymaganej staranności wykonania produktu. Rynek sprzedawcy.
Orientacja sprzedażowa
1930 - 1950 Zasada: „sprzedaj to co wyprodukowałeś”.
Koncentracja na kanałach dystrybucji, istotne przywiązywanie uwagi do środków komunikacji (reklama, promocja sprzedaży). Pierwsze systemy masowej dystrybucji.
Orientacja marketingowa
1950 - 1980 Zasada: „produkuj to co możesz sprzedać”.
Koncentracja na rynku docelowym, potrzebach klientów, marketingu skoordynowanym i rentowności. Rynek konsumenta.
Marketing strategiczny
1980 - ? Zasada: „przewiduj i formułuj plany strategiczne”.
Przewidywanie zmian otoczenia, system planowania marketingowego, strategie uwzględniające potrzebę globalizacji i oczekiwań organizacji lokalnych, marketing społeczny, marketing indywidualny, megamarketing.
c) dziedziny zastosowań marketingu
marketing w biznesie, marketing polityczny, marketing społeczny, marketing sportowy, marketing internetowy, marketing usług, marketing produkcyjny, marketing handlowy,
II Struktura układu rynkowego
a) struktura podmiotowa i przedmiotowa rynku
Podmiotowa:
Z punktu widzenia struktury podmiotowej rynku, rodzaje rynku powstają w oparciu o porównywanie cech ekonomicznych, sklasyfikowanych w odpowiedni sposób grup producentów. Pod uwagę bierzemy tu ilość i rozmiary producentów, ich udziały w rynku, charakterystykę ekonomiczną produkowanego przez nich towaru (jednorodny czy zróżnicowany), bariery wejścia i wyjścia z rynku ( łatwość konsekwencje wejścia do danej branży lub też jej opuszczenia), możliwość kształtowania cen rynkowych. Na tej podstawie ekonomia analizuje zachowanie się podmiotów gospodarczych w takich warunkach rynkowych jak np. monopol, oligopol, konkurencja doskonała itp. Ich właściwości przedstawia poniższa tabela.
Cecha Liczba firm Produkt Możliwość kształtowania ceny Wejście i wyjście z rynku Przykłady
Konkurencja doskonała Dużo małych Homogeniczny Żadna Brak barier Rynek rolny
Monopol Jedna duża Nie posiadający substytutów Olbrzymia, choć ograniczona rozmiarami popytu rynkowego Bardzo trudne, choć w długim okresie możliwe do przezwyciężenia Sieć energetyczna
Konkurencja monopolistyczna Wiele Zróżnicowany W wąskim zakresie Względnie łatwe Handel detaliczny
Oligopol Kilka Zróżnicowany lub standaryzowany Ograniczona zachowaniem innych oligopolistów Poważne przeszkody Rynek samochodów, stali
Przedmiotowa:
Struktura przedmiotowa rynku(dotyczy przedm. (elementów rynku) tj. podaży, popytu i ceny. Przejaw podaży:. Zależy czy sprzedający są właścicielami towarów i usług czy występują w imieniu właściciela. Przejaw popytu: czy kupujący zgłaszają swoje potrzeby czy występują w imieniu innych
Strona przedmiotowa – po stronie popytu: potrzeby związane z kapitałem (pomnożenie, pożyczanie), a po stronie podaży produkty (dobra i usługi) zaspakajające dane potrzeby.
b) związki przedsiębiorstwa z otoczeniem rynkowym
otoczenie rynkowe ma wpływ na podejmowanie decyzji przez przedsiębiorstwa. Otoczenie rynkowe bezpośrednio związane jest z konkurencją. Firma musi znać swoich konkurentów i musi być od nich lepsza: lepsze ceny, lepsza jakość, lepszy dojazd. Konkurencja bowiem polega obecnie na presji do ciągłego podnoszenia jakości. M. Porter wyróżnił 5 sił rynkowych:
Konkurencja w sektorze, czyli zagrożenie ze strony konkurentów w tym samym segmencie.
Nabywcy – siła nabywców, którzy żądają lepszych produktów.
Dostawcy – siła dostawców, którzy mają coraz większe wymagania od producentów
Firmy produkujące substytuty – zagrożenie produktami substytucyjnymi.
Potencjalne nowe firmy– zagrożenie wejściem nowych firm do gałęzi.
Każda firma powinna wiedzieć jaka jest pozycja konkurenta, jaka jest jej pozycja, jakie firma ma atuty, jakie są zagrożenia dla firmy oraz jakie są zasady wejścia i wyjścia na rynek.
Duże znaczenie ma prywatyzacja. Własność prywatna stała się elementem kształtowania poziomu i jakości życia. Zauważyć można preferowanie działalności opartej na własnym rozrachunku gospodarczym. Nastąpił również przyrost szarej strefy.
Elementy otoczenia o charakterze przedmiotowym – procesy, zjawiska
Demograficzne otoczenie - liczba, struktura ludności
Ekonomiczne otoczenie – wyrażane przez poziom dochodów pieniężnych ludności; wskaźnik inflacji, wskaźnik bezrobocia
Technologiczne otoczenie
Społeczno kulturowe otoczenie – wzrost jakości kultury spożycia, różnicowanie się stylu życia
W makrootoczeniu
Polityczno prawne otoczenie – np. zasada otwartości rynku, przepisy dotyczące poszczególnych działań, np. przepisy chroniące konsumpcję
Naturalne otoczenie – związane z klimatem, ukształtowaniem powierzchni, z ochroną środowiska itp.
c) proces kreowania użyteczności
d) konkurencja między uczestnikami rynku
Konkurencja między uczestnikami rynku
• W ujęciu dynamicznym to proces rywalizowania przedsiębiorstw między sobą w ramach, którego jedne przedsiębiorstwa dążą do przewagi konkurencyjnej nad innymi
• Koncepcja wg Bruce Hendersona
1) Otoczenie przedsiębiorstwa podlega nieustannym zmianom
2) Każde przedsiębiorstwo wybiera dla siebie segment konkurencyjny, czyli grupę produktów, z którymi zamierza konkurować
3) Każde przedsiębiorstwo może uzyskać krótkookresową przewagę konkurencyjną, dzięki zastosowaniu odpowiednich działań marketingowych
- Wprowadzenie nowego produktu, formy dystrybucji
- Zmiana opakowania, promocja
4) Istotne są te rodzaje przewagi konkurencyjnej, które odpowiadają specyficznym oczekiwaniom klientów
Konkurencja - proces, w którym podmioty rynkowe współzawodniczą ze sobą w zawieraniu transakcji rynkowych poprzez przedstawianie korzystniejszej od innych podmiotów oferty rynkowej celem realizacji swoich interesów.
Konkurowanie może się odbywać w oparciu o wiele cech oferty rynkowej, takich jak cena, jakość, forma płatności i wiele innych. W zależności od struktury rynku, na którym zachodzi proces konkurencji, wyróżnia się różne modele konkurencji
Modele konkurencji
• konkurencja doskonała
• konkurencja monopolistyczna
• oligopol
• monopol
Konkurencja monopolistyczna oraz oligopol bywają zaliczane jako struktury konkurencji niedoskonałej.
Aby w pełni korzystać z serwisu należy się zalogować. Jeżeli jeszcze nia masz konta na
przygotowany.pl, zapraszamy do
rejestracji!
Publikując własne opracowania zbierasz punkty, dzięki czemu masz dostęp do większości zasobów serwisu przygotowany.pl