przygotowany.pl | jak to działa? | dodaj pracę |
Na podstawie interpretacji satury Ignacego Krasickiego Do Króla oraz innych, znanych Ci utworów oświeceniowych, spróbuj odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób literatura kształtowała polityczne oblicze XVIII wieku?
Oświecenie w Polsce to czas krytyki sarmatyzmu i hulaszczego życia szlacheckiego. Okres ten w naszym kraju charakteryzuje się próbami naprawy Rzeczypospolitej. Świadomość przeprowadzenia reform, zarówno tych ustrojowych, jak i społecznych stawała się coraz powszechniejsza. Fakt ten zauważyć można w dokumentach historycznych z tej epoki oraz w dziełach literackich. Literatura stała się narzędziem do wprowadzenia „oświecenia Sarmatów”. Miała za zadanie ukazać wady i słabości systemu politycznego i społecznego Polski. Jednym z najwybitniejszych twórców okresu oświecenia polskiego był Ignacy Krasicki. Książę, biskup, poeta, człowiek niezwykle wykształcony zasłynął przede wszystkim z dydaktycznych bajek i satyr.

W epoce tej utwory tego typu były jedną z najciekawszych, a zarazem najbardziej moralizatorskich rozrywek, a tym samym trafiały do znacznej ilości odbiorców. Jednym z najbardziej znanych utworów tego okresu jest satyra „Do Króla”. Na jej podstawie postaram się przedstawić obraz człowieka oświecenia i polityczne oblicze XVIII wieku, stworzonego przez literaturę.

Narrator w utworze kieruję się do króla, do którego się zwraca. Stara się przedstawić zaistniałą w kraju sytuację, która jest trudna i dość skomplikowana. Jego mowa ukazuje typowy obraz szlachty polskiej, zazdrosnej o nowego władcę. Dosłownie jest to nagana króla i jego czynów. Jednak podtekstem jest pochwała nowego władcy. Autor przemawia z pozycji sarmackiego szlachcica. Wytyka on panującemu pochodzenie. Zadając pytania retoryczne przedstawia własne zasługi, które jego mogłyby uczynić monarchą w Polsce. Odnosi się do tradycji sarmackiej i idei mesjanizmu, że będzie walczył, co tchu i ponosił cierpienie za wielu poleglych w bitwie, a także do historii pierwszych Piastów, którzy zasiedli jako pierwsi na polskim tronie. Narrator zarzuca Stanisławowi Augustowi, Poniatowskiemu, bo to o nim tak naprawdę mowa, że ten nie pochodzi z rodu królewskiego, ale ze stanu szlacheckiego. Jest wykształcony, ale ze względu na rodowód nie potrafi rządzić w kraju. Kolejnym zarzutem pojawiającym się w utworze jest narodowość. Dotychczasowych władców elekcyjnych łączyło obce pochodzenie, tylko dwóch z nich było Polakami. Następnie poddaje autor krytyce wiek króla. Według niego młodość wiąże się z brakiem doświadczenia i nieumiejętności w rządzeniu państwem. Narrator uważa, że wręcz nie przystoi władcy państwa brak siwizny i zmarszczek na czole. Ostatnim oskarżeniem wobec władcy jest duże zainteresowanie sztuką, kulturą i edukacją. Przywołując przykłady z historii, autor nakłania władcę do większego zajęcia się siłą militarną kraju oraz mniejszej pobłażliwości wobec służących i podwładnych.

Przedstawiony ironiczny obraz króla nie ujawnia żadnych jego zalet z punktu poddanej mu szlachty sarmackiej. Tak, więc wytykane kolejno wady uniemożliwiają pochwałę władcy. Przedtawiają go w dość krytycznym świetle. Jednak tak naprawę przedstawiony jest negatywny portret szlachcica Sarmaty. W przewrotny sposób I. Krasicki wyraził w nim szacunek do króla, napiętnował w ironiczny sposób poglądy szlachty sarmackiej. Tutaj także poprzez ironię i śmiech wyszydza Krasicki wady szlachty, do której właśnie skierowany był utwór. Miała ona zrozumieć swoje niegodne postępowanie i satyra ta miała być dla nich nauką. Podziw i zrozumienie dla władcy wiąże się także z podobnym stosunkiem dla ludzi epoki oświecenia.

Autor ironizując przedstawia obraz człowieka obytego w świecie, światłego intelektualnie i duchowo, który szacunek zdobywa nie siłą, przemocą i walką, ale mądrym słowem popartym czynami reformatorskimi. Taki też według I. Krasickiego powinien być władca Polski, pogrążonej w kryzysie i zagrożonej rozbiorami. Monarcha powinien zreformować przede wszystkim sposób postrzegania świata i myślenia, który został stworzony właśnie w czasach sarmatyzmu.



Nie masz wymaganej ilości punktów, a by przeglądać całą ściągę
Aby w pełni korzystać z serwisu należy się zalogować. Jeżeli jeszcze nia masz konta na przygotowany.pl, zapraszamy do rejestracji!
Publikując własne opracowania zbierasz punkty, dzięki czemu masz dostęp do większości zasobów serwisu przygotowany.pl
Najaktywniejsi uzytkownicy:
  • 1. whitewave - 5048 pkt.
  • 2. kkaammillaa00 - 2140 pkt.
  • 3. szpuncer - 1300 pkt.
  • 4. prezes778 - 1108 pkt.
  • 5. michalek - 1035 pkt.
Najaktywniejszy użytkownik otrzymuje: Konkurs nieaktywny
2009-10-16
W dniu dzisiejszym startuje nasz serwis. Obecnie uzupełniamy bazy wypracowań, ściąg oraz referatów. Wszystkie teksty jakie znajdziecie w przygoto...
2010-03-19
Z przyjemnością oświadczam, że liczba zarejestrowanych użytkowników w serwisie przygotowany.pl przekroczyła 1000 osób! Zapraszamy do dodawania sw...