Warszawskie środowisko historyczne w latach 1918-1939
Warszawskie środowisko historyczne w latach 1918-1939
I. ZAPLECZE INSTYTUCJONALNE
W momencie odzyskania przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 r.
warszawskie środowisko historyczne posiadało już dość dobrze rozwiniętą
infrastrukturę, stworzoną w okresach poprzednich, głównie w
latach 1905-1918. W okresie II Rzeczpospolitej została ona znacznie
wzmocniona i rozbudowana. Głównym jej ogniwem był odrodzony
w 1915 roku Uniwersytet Warszawski. Twórcą studium
historycznego na Uniwersytecie był Marceli Handelsman –
niewątpliwie czołowa postać warszawskiego środowiska historycznego w
całym międzywojennym dwudziestoleciu. Celem usprawnienia procesu
dydaktycznego i lepszej jego organizacji w roku akademickim 1930/1931
powstał Instytut Historyczny, w skład którego weszły
funkcjonujące dotychczas niezależnie seminaria. Zorganizowane w ten
sposób studium historyczne działało sprawnie i owocnie. Co
roku wypuszczało w świat kilkunastu, a później
kilkudziesięciu magistrów historii, szybko też rosła liczba
doktoratów i habilitacji historycznych, przeprowadzanych na
Uniwersytecie. Szczególnie efektywna była działalność
dydaktyczna Marcelego Handelsmana, Oskara Haleckiego i Wacława Tokarza.
Wszyscy trzej stworzyli liczące się w Polsce, a czasami i poza nią,
szkoły badawcze, skupiające znaczny zastęp uczonych średniego i
młodszego pokolenia.
Pewną rolę w rozwoju badań historycznych w stolicy odgrywały
również inne uczelnie warszawskie. Przede wszystkim Wolna
Wszechnica Polska, Szkoła Główna Handlowa oraz Szkoła
Główna Gospodarstwa Wiejskiego. Spora grupka
historyków działała w Szkole Nauk Politycznych. W
Politechnice Warszawskiej istniała Katedra Architektury Polskiej i
Historii Sztuki. Historyków zapraszano również do
prowadzenia wykładów na uczelniach typu paraakademickiego,
np. w Wyższej Szkole Dziennikarskiej.
Środowisko historyczne szukało też oparcia w istniejących w Warszawie
pozauczelnianych placówkach naukowo-badawczych. Chodzi tutaj
przede wszystkim o Wojskowe Biuro Historyczne oraz Instytut Badania
Najnowszej Historii Polski. WBH wydawało własne czasopismo pod nazwą
"Przegląd Historyczno-Wojskowy", który ukazywał się w latach
1929-1938, natomiast organem IBNHP była założona i redagowana przez
Leona Wasilewskiego ,,Niepodległość”. Czasopismo poświęcone
dziejom polskich walk wyzwoleńczych w dobie popowstaniowej. Po śmierci
Piłsudskiego IBNHP został przekształcony w Instytut Józefa
Piłsudskiego. Obie te instytucje dzięki podjętej przez nie akcji
gromadzenia i publikowania źródeł historycznych przyczyniły
się do znacznego postępu badań nad dziejami najnowszymi Polski i jej
historią wojskową.
Aby w pełni korzystać z serwisu należy się zalogować. Jeżeli jeszcze nia masz konta na
przygotowany.pl, zapraszamy do
rejestracji!
Publikując własne opracowania zbierasz punkty, dzięki czemu masz dostęp do większości zasobów serwisu przygotowany.pl