W systemie całej nauki, szeroko rozumianej, istnieją różnego rodzaju pojęcia, definicje i znaczenia. Z biegiem czasu niektóre pozostają niezmienione, inne zaś podlegają procesowi ewolucji. Ewolucja, podobnie jak szereg innych pojęć również nie jest możliwa do jednoznacznego określenia. Najogólniej rzecz ujmując, jest to ciągły proces zmian, dzięki któremu wyłaniają się nowe jakości. Wiele dziedzin życia i nauk zaobserwowało takie procesy przemiany, stąd pojęcie ewolucji jest pojęciem wieloznacznym. Stosuje się je zarówno w stosunku do biologii, filozofii, astronomii, kosmologii, ale również odnosi się to pojęcie do nauk społecznych, historii, religioznawstwa i psychologii. W swojej pracy chciałabym zaznaczyć aspekt ewolucyjny odnoszący się do pojęcia rachunkowości. Na pierwszy rzut oka temat nie jest zbyt szeroki, ale przy głębszej analizie takim się właśnie staje.
    Według powszechnie przyjętych definicji, rachunkowość jest to formalny system identyfikowania, pomiaru, klasyfikowania, rejestrowania transakcji przedsiębiorstw, przeznaczony do dostarczania, po odpowiednim przetworzeniu, informacji umożliwiających zaspokojenie potrzeb licznych użytkowników. Jednakże, gdybym uznała tą definicję za jedyną i najbardziej właściwą, popełniłabym duży błąd. Co prawda, jest ona bardzo szeroka i obejmuje swym zakresem mnogość punktów widzenia, lecz nie oddaje całości znaczenia rachunkowości- nie tylko obecnie, ale również w przeszłości. Trudno jednoznacznie i przekonywująco określić pojęcie rachunkowości. Słowo to miało zupełnie inne znaczenie w czasach, kiedy dopiero zaznaczały się początki dzisiejszej rachunkowości, natomiast we współczesnym świecie znaczenie „rachunkowości” ma nieco inny wymiar. Rachunkowość do XIX- tego wieku była utożsamiana z ewidencją księgową, a więc definiowało się ją jako systemem ewidencyjnym, na który składają się: księgowość, rachunek kosztów i sprawozdawczość. Dziś już tak nie jest. Pojawia się, zatem kwestia ewolucji pojęcia rachunkowości, którą chciałabym rozpatrzyć w mojej pracy. Aby w pełni zrozumieć wspominaną ewolucję trzeba prześledzić wnikliwie historię rachunkowości, gdyż to właśnie tam leży rozwiązanie zasygnalizowanego problemu..
    Pierwszą wzmiankę o rachunkowości możemy odnaleźć już w tekście Starego Testamentu, w którym czytamy: „Cokolwiek przekazujesz niech będzie w liczbie i wadze, a dawanie i odbieranie – wszystko na piśmie”. Jest to oczywiście swego rodzaju pouczenie, dobra rada dla ludzi. Dlatego też nie można przywiązywać zbyt dużej wagi do Starego Testamentu jako źródła powstania rachunkowości. Zaznaczyła się w nim idea pomiaru, która została przełożona i wykorzystana przez księgowość, ukształtowaną instytucję zorganizowanej działalności gospodarczej. Właśnie dlatego słusznie traktuje się rachunkowość jako naukę o pomiarze ekonomicznym wartości tworzących się w podmiotach gospodarujących.
    W takim przypadku pojęcie księgowości od najdawniejszych czasów było właściwie utożsamiane z rachunkowością. Początki ewidencji księgowej zaznaczyły się na glinianych tabliczkach w miastach Mezopotamii około XX- XVIII wieku przed naszą erą. Kolejne jej ślady odnajdujemy na papirusowych zwojach w Egipcie, oraz na tabliczkach woskowych w Grecji i Rzymie. Z historii Rzymu dowiadujemy się, iż starożytni byli szeroko zaznajomieni z zasadami księgowości. Każdy argentarius, czyli dzisiejszy bankier, zobowiązany był do prowadzenia dwojakiego rodzaju ksiąg. W "adversarium", czyli dzienniku podręcznym (od adversus- pod ręką)zapisywał operacje w porządku chronologicznym, następnie przenosił je do księgi głównej - codex rationae mensae. W tej ostatniej każdy klient miał własny rachunek z podziałem na stronę debetową - expensum ferre, jak i kredytową - acceptum ferre. Rzymianom nieobce, więc były pewne elementy podwójnej księgowości, choć stosowano je do prowadzenia rachunków klientów bankierów, a nie do księgowania obrotów własnej firmy.
    Tak naprawdę nikt dokładnie nie wie ile wieków liczy rachunkowość. Przyjmuje się, że już 8 tys. lat temu, czyli  zanim wymyślono pismo, powstała już rachunkowość - rachunkowość rozumiana bardzo wąsko, tzn. notowanie faktów gospodarczych. Potrzeba wspomagania pamięci ludzkiej za pomocą różnych notatek i zapisów przyczyniła się do powstania zaczątków stopniowo rozwijanej i doskonalonej rachunkowości. Jeśli chcemy mówić o udokumentowanej historii rachunkowości, musimy zacząć od VI-VII wieku. System opisu działalności gospodarczej w różnym zakresie istniał już wtedy w wielu zakątkach świata.  Jeśli zaś chodzi o Europę, dokumenty bezpośrednie pochodzą z X-XI wieku. W średniowieczu współcześni specjaliści dostrzegają zaczątki rozwoju rachunkowości. Okres ten jest wręcz uznawany za kolebkę rachunkowości, gdyż odegrał w jej rozwoju istotną rolę. W XI wieku ludzie rozpoczęli erę handlu. Bardzo szybko rozwijały się stosunki handlowe z miastami włoskimi, takimi jak Genua, Wenecja czy też Florencja; z krajami śródziemnomorskimi oraz krajami Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Wraz ze wzrostem gospodarczym podniósł się poziom wiedzy i kultury. Coraz powszechniejsza stawała się umiejętność pisania i czytania oraz znajomość arytmetyki. System dziesiętny, jak również metody liczenia używane w rachunkowości zostały zaczerpnięte od Arabów. Najpierw kupcy włoscy, a następnie również bankierzy prowadzili rozległe i coraz bardziej skomplikowane transakcje handlowe i finansowe. Wymagało to zapisywania w księgach nazwisk dłużników i należnych od nich kwot pieniężnych wraz z podaniem terminu spłaty należności. W księgach tych rejestrowano również fakt uregulowania należności przez dłużników. Tego rodzaju zapisy były dwojakie, zarówno dotyczące powstania zobowiązania, jak i spłaty należności. Średniowieczni księgowi przekreślali dwa, równoważące się zapisy, co oznaczało rozliczenie i zakończenie pracy. W ten sposób powstało pierwsze konto dłużników. Wraz z rozwojem stosunków handlowo-pieniężnych wystąpiła konieczność prowadzenia kont wierzycieli, na których to kontach zapisywano kwoty zobowiązań, terminy ich spłaty i fakt ich dokonania. W końcu XIII wieku pojawiają się konta rzeczowe służące do ewidencji składników majątku (towarów, materiałów, pieniędzy). Około 1400 roku księga kupiecka stanowiła pierwotną formę księgowości pojedynczej, umożliwiając kupcowi orientację w stanie rozrachunków z kontrahentami i w najważniejszych rzeczowych składnikach majątku. W XIV wieku pojawiła się w miastach północno-włoskich księgowość podwójna nazywana wówczas systemem weneckim, albo systemem księgowości prowadzonej w dwóch księgach. Zapisy były dokonywane najpierw w układzie chronologicznym w dzienniku na podstawie, którego przenoszono je następnie do księgi głównej, zawierającej konta z podziałem na stronę debet i credid. Na zasadzie zapisu podwójnego oparte jest funkcjonowanie kont również we współczesnych jednostkach gospodarczych i budżetowych.
    Jak jasno wynika z przedstawionego przeze mnie zarysu historii rachunkowości, jej pojęcie miało na przestrzeni wieków różne znaczenie, które z biegiem czasu ewoluowało. Początkowo rachunkowość była tożsama z księgowością, lecz około XIV wieku zaczęło się to zmieniać. Najstarszy zabytek rachunkowości to księgi działalności handlowej Komuny Genueńskiej z 1340 roku, a z terenu Polski - księgi kupców gdańskich z XVI wieku pisane w języku niemieckim. Warto wspomnieć o osobach, które wpłynęły na ewolucję pojęcia rachunkowości. W 1340 roku di Marco wprowadził kalkulację kosztów, która obecnie jest częścią rachunkowości. Zadaniem kalkulacji jest obliczenie kosztów przypadających na tak zwaną jednostkę kalkulacyjną, którą mogą być zarówno wyrób lub grupa wyrobów, usługa, przedsięwzięcie, nabyty materiał, towar itp., a także na tak zwane pozycje kalkulacyjne, tj. poszczególne składniki kosztów bezpośrednich (materiały, wynagrodzenia, paliwo i energia na cele technologiczne) oraz koszty pośrednie (wydziałowe i ogólnozakładowe); także: czynności obliczeniowe, doprowadzające do określenia kosztów jednostkowych, ceny lub rentowności jednostkowej. Ustalenie za pomocą kalkulacji w jednostkach pieniężnych i naturalnych wielkości zużycia środków gospodarczych dla wykonania określonych zadań jest pomocne przy wyborze efektywnych działań gospodarczych i określaniu cen. W 1418 roku A. Barbieri wskazał na zastosowanie księgowania produkcji w toku. Za pierwsze naukowe opracowania zasad prowadzenia rachunkowości uważa się dzieło Benedetto Cotrugli, napisane w 1458, a wydane w 1573 roku, pt. ,,O handlu i kupcu doskonałym ''. Za najbardziej cenione dzieło dotyczące rachunkowości uznaje się z kolei "Zasady arytmetyki, geometrii, proporcji i proporcjonalności" [łac. Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalita] autorstwa matematyka i zakonnika Luca Pacioliego. Jest on określany mianem prekursora współczesnej księgowości. Luca Pacioli urodził się w 1447 roku, a zmarł w 1517 roku. Był to włoski uczony, który zebrał i upowszechnił możliwie szeroki zestaw materiałów i myśli wielu autorów z różnych dziedzin i dyscyplin naukowych, które w XV w., a więc w okresie wczesnego renesansu, dostępne były nielicznym światłym umysłom wszechstronnie wykształconych przedstawicieli epoki. W swej pracy wydanej w 1491 roku w Wenecji przedstawił on w sposób naukowy i usystematyzowany zasady podwójnej rachunkowości. Omówił także sposób sporządzania inwentarza, rachunku zysków i strat, bilansu obrotów i bilansu sald wszystkich kont. Jeśli chodzi o głębsze, dokładniejsze poznanie tegoż dzieła, to historycy rachunkowości koncentrowali się i badali przede wszystkim treść Traktatu XI Particolaris de Computis et Scripturis, czyli traktatu o księgowości, w którym po raz pierwszy zawarto kompletny wykład reguł i logiki podwójnego zapisu na kontach księgowych, aktualnych do dziś. W Polsce mało znana jest natomiast struktura oraz treść całej księgi pierwszej o arytmetyce (pomijanej przez specjalistów rachunkowości, prawdopodobnie ze względu na jej tytuł, sugerujący, iż jest to dzieło o matematyce), a w niej szczególnie ważnego - działu dziewiątego (Distinctio nona), stanowiącego niewątpliwie merytoryczne tło dla znanego nam traktatu XI. Dział ten składa się z 12 traktatów - 11 traktatów poświęconych różnorodnym obliczeniom matematycznym, pomiarom i zapisom bezpośrednio lub pośrednio służącym prowadzeniu kupieckich ksiąg rachunkowych oraz z traktatu XI poświęconego ściśle zasadom księgowości. Luca Pacioli pragnął w nim przekazać wiadomości niezbędne kupcom oraz księgowym. Na początku swego dzieła Pacioli przypomina postacie żyjących przed nim wielkich matematyków, począwszy od Leonardo Fibonacci, zwanego także Leonardo Pisano (autora dzieła Liber Abaci z 1202 r.), następnie przytacza Giordano (Nemorario), Boagio (Pelaconi) z Parmy, Giovanni di Sacrobosco z Anglii i Posdocino (Beldomani) z Padwy. Autor zapewnia, iż to właśnie z dzieł tych wielkich matematyków "zaczerpnął w dużej mierze materiał do swej księgi". Jednak to Luca Pacioli jest uznawany za odkrywcę zupełnie nowych zagadnień w świecie nauk matematycznych, takich jak: rachunek prawdopodobieństwa, rozwiązanie równań z potęgami, obliczanie logarytmu, zwanego później "logarytmem nepera" oraz zawarte w Summie szkice tabliczki mnożenia, a także modelowy schemat drzewa proporcji. Naczelną ideą, która przyświecała twórcy Summy, jak sam pisze, było "stworzenie całościowego podręcznika dla tych, którzy wiedzę matematyczną potrafią zastosować w teorii i praktyce". Głównymi adresatami księgi byli przede wszystkim adepci nauk matematycznych oraz kupcy i bankierzy, których potrzebę kształcenia mocno podkreślał L. Pacioli. Ważnym motywem upowszechniania wiedzy z zakresu matematyki stosowanej było również przekonanie autora o uniwersalności matematyki i jej powiązań z wieloma innymi dziedzinami sztuk oraz potrzebami społecznymi. Summa w zamyśle autora i w rzeczywistości stanowi uporządkowany zbiór ówczesnej wiedzy z matematyki teoretycznej i stosowanej oraz dziedzin pokrewnych, w tym rachunkowości, bankowości i zasad kupiectwa. Dzieło Pacioli stanowi wielki krok na ewolucyjnej drodze całej rachunkowości, a nie tylko, jak można by przypuszczać, dla księgowości.

• Biologia
• Chemia
• Ekonomia
• Fizyka
• Geografia
• Historia
• Informatyka
• Język angielski
• Język niemiecki
• Język Polski
• Marketing
• Matematyka
• Medycyna
• Muzyka
• Pedagogika
• Plastyka
• Prawo
• Przedsiębiorczość
• Psychologia
• Religia
• Socjologia
• Socjologia
• Statystyka
• WOS
• Zarządzanie
• Zarządzanie i marketing
• Inne

• 
  1. szpuncer - 1300 pkt.
• 
  2. prezes778 - 1108 pkt.
• 
  3. michalek - 1035 pkt.
• 
  4. xavi - 948 pkt.
• 
  5. krzysiek - 910 pkt.